Birinci Dünya Savaşının önemli muharebelerinden olan Çanakkale Savaşı aynı zamanda modern Türkiye tarihinin dönüm noktalarındandır. İlerleyen yıllarda Cumhuriyetin ilanına liderlik eden Mustafa Kemal’in de bir komutan olarak adını duyurduğu savaşta, taraflar yüzbinlerce kayıp vermiştir ve kayıplar bugün halen ulusal ve uluslararası törenlerle anılmaktadır. 1915 yılında gerçekleşen savaşta hayatını kaybeden tüm taraflardan askerler için Çanakkale’de inşa edilen anıtlar bugün hala yerli ve yabancı ziyaretçi tarafından ziyaret edilmektedir. Öte yandan 2015 yılında yapılan “100. Yıl” törenleri kapsamında çok sayıda devlet başkanının katıldığı bir törenle barış mesajları verilmiştir ve bu kapsamda Prens Charles da katılım göstererek bir konuşma yapmıştır.

 

Ege Denizi ile Marmara Denizini birleştiren Çanakkale Boğazında 1915 – 1916 yılları arasında gerçekleşen savaş Birinci Dünya Savaşının önemli cephelerinden birine tanıklık etti. İstanbul Boğazı ile birlikte Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan geçiş yolunu oluşturan Çanakkale Boğazı, tarih boyunca daima stratejik öneme sahip bir yer olmuştur. Çanakkale Boğazı aynı zamanda savaşa İtilaf Devletleri saflarında katılan Osmanlı İmparatorluğunun başkenti İstanbul’a denizden giden yol üzerindeki temel engeli oluşturuyordu. Britanya İmparatorluğu öncülüğündeki İttifak Devletleri bu nedenle Osmanlıyı yenebilmek için öncelikle Çanakkale Boğazından geçmek zorundaydı. Böylece Çanakkale Savaşının tarafları bir yanda Britanya İmparatorluğu öncülüğündeki İttifak Devletlerinin İngiliz, Avustralya, Yeni Zelanda ve Hindistan birlikleri, diğer tarafta ise Osmanlı İmparatorluğu ve Alman İmparatorluğundan oluşan İtilaf Devletleri şeklinde olmuştur.

 

Sonuçları açısından bakıldığında, eski tarihli araştırmalar her iki tarafın yaklaşık 250 bin insan kaybettiğini ve dolayısıyla savaşta toplamda yarım milyon insanın hayatını kaybettiğini gösterse de, Türkiye’de son yıllarda yapılan araştırmalar Osmanlı tarafının kaybının 57 bin asker düzeyinde olduğunu belirtmektedir. Yaşanan bu büyük kayıplarla Birinci Dünya Savaşının en kanlı muharebelerinden biri haline gelen Çanakkale Savaşı, askeri açıdan ise Britanya İmparatorluğunun yenilmesi ve İstanbul’a ulaşmayı başaramamasıyla sonuçlanmıştır. Öte yandan Çanakkale Savaşının en önemli sonuçlarından biri, bu toprakların toplumsal hafızasında bıraktığı derin izdir. Teknolojik olarak daha zayıf olan Osmanlı birliklerindeki askerlerin savaş boyunca vatan savunması için gösterdiği büyük çaba ve fedakârlık, daha sonra kurulan Türkiye Cumhuriyetinin ulusal kimliğinin oluşmasında önemli bir yer edinmiştir. Çanakkale Savaşı sırasında yaşanan bazı olaylar bir tür destan niteliğinde günümüz Türkiye’sinde halen anlatılmakta ve örnek gösterilmektedir.

 

Türkiye tatiliniz sırasında İstanbul’dan kara yoluyla Ege sahillerine doğru uzanacak olursanız, yolunuz mutlaka Çanakkale’den geçecektir. Güzel sahilleri ve antik Yunanistan tarihi eserleriyle tatil için başlı başına bir seçenek olan Çanakkale’ye gidecek olursanız, özellikle hayatını kaybeden Osmanlı askerleri için inşa edilen yaklaşık 40 metre yüksekliğindeki Çanakkale Şehitler Anıtını ve savaşta hayatını kaybeden yaklaşık altı bin Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerin isimlerinin tek tek yazılı olduğu Anzak Anıt Mezarlığını (Lone Pine Monument) ziyaret etmelisiniz.